30 năm, một ngôn ngữ và cuốn Kinh Thánh được vận chuyển bằng đường hàng không

Oneway.vn – Tại những vùng núi xa xôi của Papua New Guinea, có những ngôi làng biệt lập đến mức cách thực tế duy nhất để đến được đó là bằng máy bay. Những đường băng được khoét vào sườn núi, phủ sỏi, cỏ, bùn và đất sét thay vì bê tông như những sân bay thông thường.

Trong tám năm qua, Johnny Reeves, phi công truyền giáo của tổ chức hàng không Cơ Đốc JAARS, đã thực hiện nhiều chuyến bay như thế, đưa các dịch giả Kinh Thánh, gia đình giáo sĩ và vật tư đến những cộng đồng xa xôi.

Nhưng chuyến bay đến Walagu lần này đặc biệt hơn tất cả. “Chúng tôi đang mang theo hàng hóa quý giá,” Reeves nói.

Trên chiếc máy bay Kodiak của anh là những cuốn Tân Ước hoàn chỉnh đầu tiên được dịch sang ngôn ngữ của người Onobasulu – thành quả của hơn 30 năm làm việc.

Reeves gọi những chuyến bay như thế là đi “dặm cuối cùng”.

“Đó đôi khi là đoạn khó nhất. Nhưng nếu chúng ta không đi dặm cuối cùng, chúng ta sẽ không đến được nơi cần đến. Ở đây có hơn 800 ngôn ngữ. Chúng ta cần đem Phúc Âm đến với họ.”

30 năm bắt đầu từ một ngôn ngữ chưa có chữ viết

Khi nhà ngôn ngữ học người Hà Lan, Tiến sĩ Anne Stoppels, đến Walagu vào năm 1997, tiếng Onobasulu chưa từng được viết xuống, thậm chí chưa có bảng chữ cái.

Ban đầu, bà nghĩ công việc có thể mất khoảng 15 năm. Nhưng cuối cùng, nó trở thành công việc của gần cả cuộc đời.

Sự kêu gọi ấy đã bắt đầu từ khi Stoppels mới 15 tuổi.

“Khi tôi 15 tuổi, tôi đọc một cuốn sách của Don Richardson và điều đó thực sự khiến tôi quan tâm. Tôi nghĩ rằng: Khi lớn lên, tôi muốn trở thành một dịch giả Kinh Thánh.”

Nhiều năm sau, bà đi nửa vòng trái đất đến Papua New Guinea, học tiếng Onobasulu từ chính người dân nơi đây.

Trước khi có thể dịch Kinh Thánh, nhóm phải giúp cộng đồng xây dựng hệ thống chữ viết. Họ nghiên cứu âm thanh, ngữ pháp, từ vựng rồi từng bước đưa một ngôn ngữ vốn chỉ được truyền miệng thành chữ viết.

Sau đó, công việc dịch thuật mới thật sự bắt đầu: từng câu, từng chương một.

Càng đi sâu vào tiếng Onobasulu, Stoppels càng khám phá những cách diễn đạt đặc biệt. Bà kể rằng từ chỉ “tình yêu” trong ngôn ngữ này mang ý nghĩa như “mang một người trong hơi thở của mình” – người mình yêu hiện diện ngay trong chính hơi thở của mình.

Qua nhiều năm, những dịch giả khác lần lượt tham gia dự án. Trong số đó có Beverly Mosley, một nhà ngôn ngữ học người Mỹ thuộc Wycliffe Bible Translators.

Bà nhớ lại: “Có rất nhiều ngày tôi nghĩ: ‘Khó quá, tôi không làm nổi đâu. Tôi sẽ về nhà và bán giày trong trung tâm thương mại.’”

Công việc này đồng nghĩa với nhiều năm xa gia đình, bỏ lỡ sinh nhật, những kỳ nghỉ lễ và trải qua những khoảng thời gian dài cô đơn.

“Điều giữ tôi khỏi bỏ cuộc là tình yêu dành cho người Onobasulu, tình yêu của tôi dành cho Đức Chúa Trời và Lời Ngài. Tôi muốn ánh sáng chiếu soi trong bóng tối và người Onobasulu có được Lời Chúa theo cách mà họ có thể hiểu được.”

Dịch giả người Thụy Sĩ Johann Alberts cũng dành 10 năm cho dự án. Khi công việc hoàn thành, ông nói: “Đối với tôi, đây là kết thúc của một hành trình dài. Tôi đã ở trong dự án này 10 năm. Tổng cộng dự án kéo dài 30 năm. Ngày hôm nay rồi sẽ qua đi, nhưng Kinh Thánh đã đến và sẽ ở lại, rồi sẽ kết nhiều quả. Đó là lời cầu nguyện của chúng tôi.”

Rồi ngày mà mọi người chờ đợi suốt ba thập kỷ cuối cùng cũng đến.

Những thùng Tân Ước Onobasulu mới được in được đưa qua núi rừng đến Walagu.

Hàng trăm người tập trung ở rìa làng, mặc trang phục truyền thống rực rỡ, vẫy những cành cọ và hát những bài ca ngợi.

Buổi lễ thu hút hơn 2.000 người từ các vùng lân cận. Có người đi bộ từ sáu đến tám giờ. Có người phải mất bốn ngày băng rừng để đến tham dự.

Họ đến để chứng kiến một khoảnh khắc chưa từng xảy ra trong lịch sử dân tộc mình: Lần đầu tiên, người Onobasulu có thể cầm trên tay Tân Ước bằng chính ngôn ngữ riêng.

Đối với Beverly Mosley, giây phút ấy khiến tất cả những năm tháng khó khăn trở nên đáng giá.

“Có quá nhiều cảm xúc. Giống như một ngọn núi lửa đang phun trào trong lòng tôi, bởi vì bạn đã làm việc quá lâu để trao Lời Đức Chúa Trời bằng một ngôn ngữ mà người dân có thể hiểu được.”

Nhưng nhóm dịch thuật hiểu rằng đưa Kinh Thánh đến đây vẫn chưa phải là điểm kết thúc. Nhiều gia đình trong vùng không có điện, trong khi nhiều người lớn vẫn đang học đọc. Vì vậy, bên cạnh Kinh Thánh bản in, họ còn mang đến Kinh Thánh audio sử dụng năng lượng mặt trời.

Mosley kể rằng vào buổi tối, người ta có thể đi qua làng và nghe Lời Đức Chúa Trời vang lên.

Những chiếc máy bay đưa “dặm cuối cùng” đến nơi

Trong suốt 30 năm, hàng không đóng vai trò quan trọng trong dự án. Những chuyến bay của JAARS đã đưa các dịch giả đến cộng đồng biệt lập này và vận chuyển sách, giấy, phấn phục vụ việc dạy đọc viết, thực phẩm, vật tư y tế và cả vật liệu xây dựng.

Stoppels khẳng định:

“Cả dự án dịch Kinh Thánh này sẽ không thể thực hiện được nếu không có hàng không, nếu không có JAARS.”

Những chiếc Kodiak của JAARS được thiết kế để hạ cánh trên các đường băng hiểm trở bằng sỏi, cỏ, bùn hay đất sét – điều đặc biệt cần thiết ở một đất nước nhiều núi như Papua New Guinea.

Với Reeves, mỗi chuyến bay như vậy đều góp một phần vào việc đưa Lời Chúa đến “dặm cuối cùng”.

Sau 30 năm, một câu hỏi rất dễ được đặt ra: Liệu dành từng ấy năm cho một cộng đồng chỉ khoảng 2.000 người có đáng không?

Stoppels trả lời: “Có thể nói tôi đã dành cả cuộc đời mình cho 2.000 người. Mỗi Cơ Đốc nhân đều có một nhiệm vụ, một sự kêu gọi để phục vụ những người xung quanh mình; còn đối với tôi, đó là người Onobasulu. Vì vậy, tôi nghĩ: Vâng, điều đó xứng đáng.”

Còn Reeves thậm chí đặt câu hỏi ở một mức khác: “Nếu bạn hỏi tôi: ‘Chỉ vì một người thôi thì có đáng không?’ Tôi nghĩ là đáng. Đức Chúa Trời biết có bao nhiêu cuộc đời của người Onobasulu sẽ được thay đổi. Chắc chắn điều đó xứng đáng. Tôi sẽ làm lại tất cả một lần nữa.”

Trong lễ cung hiến, Reeves cũng chia sẻ với người Onobasulu rằng chính Lời Đức Chúa Trời đã thay đổi cuộc đời anh từ khi còn nhỏ, dẫn anh đến việc trở thành phi công truyền giáo và sẵn sàng dâng đời mình cho công việc Vương quốc Đức Chúa Trời.

Công việc vẫn chưa kết thúc

Bản dịch Onobasulu đã hoàn thành, nhưng công tác dịch Kinh Thánh tại Papua New Guinea vẫn còn một chặng đường rất dài.

Đất nước này có hơn 800 ngôn ngữ, trong khi chỉ 17 ngôn ngữ có trọn bộ Cựu Ước và Tân Ước.

Trong khi đó, các tổ chức dịch Kinh Thánh đang đối diện với tình trạng thiếu người sẵn sàng dành nhiều năm để học một ngôn ngữ và sống giữa những cộng đồng xa xôi. JAARS cũng thiếu phi công và thợ máy để tiếp tục những chuyến bay vào các khu vực biệt lập.

Nhưng đối với Mosley, khải tượng về công việc ấy còn vượt xa một ngôi làng hay một quốc gia.

“Khi hình dung về tương lai trên thiên đàng, tôi thấy tất cả chúng ta đều nói bằng tiếng mẹ đẻ, ngôn ngữ của tấm lòng mình. Nó sẽ giống như một bản giao hưởng của sự ngợi khen.”

Bà nói: “Một ngôn ngữ là chưa đủ. Mười ngôn ngữ là chưa đủ. Một nghìn ngôn ngữ cũng chưa đủ. Ngay cả 7.000 ngôn ngữ trên khắp thế giới cũng chưa đủ để dâng lên Đức Chúa Trời sự vinh hiển, tôn quý và ngợi khen mà Ngài xứng đáng nhận.”

Khi lễ cung hiến kết thúc, người dân vẫn tiếp tục xếp hàng để nhận những cuốn Tân Ước.

Chiếc Kodiak rồi cất cánh khỏi đường băng Walagu và khuất dần trong mây.

Với Reeves, đó là một chuyến bay trở về nhà. Với Stoppels, đó là dấu mốc khép lại hành trình 30 năm. Còn với người Onobasulu, một hành trình mới vừa bắt đầu: lần đầu tiên họ có Lời Đức Chúa Trời bằng chính ngôn ngữ của mình, để đọc, để nghe và để truyền lại cho những thế hệ sau.

Bài: George Thomas; biên tập: SD
(Nguồn: cbn.com)